20 Sentyabr Azərbaycan dövlətçiliyinin müasir tarixində xüsusi mərhələni ifadə edən tarixlərdəndir. 2023-cü il sentyabrın 20-də ölkənin bütün ərazisində dövlət suverenliyinin bərpa olunması ilə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və dövlət idarəçiliyinin vahid hüquqi məkanda təmin edilməsi üçün yeni mərhələ yarandı. Prezident İlham Əliyevin 2024-cü il 19 sentyabr tarixli sərəncamı ilə 20 Sentyabrın Dövlət Suverenliyi Günü kimi təsis edilməsi bu tarixi hadisənin dövlətçilik baxımından əhəmiyyətini rəsmiləşdirdi.
Lakin suverenliyin bərpası yalnız tarixi hadisənin qeyd olunması ilə tamamlanan proses deyil. Onun nəticələri ərazilərin sosial-iqtisadi həyatında, insanların doğma torpaqlarına qayıdışında, şəhərlərin yenidən qurulmasında və dövlət xidmətlərinin təşkilində özünü göstərir. Xankəndi, Xocalı və Ağdərə rayonlarında bərpa, tikinti və idarəetmə xidmətinin yaradılması da bu istiqamətdə institusional addımlardan biridir. Həmin xidmətin vəzifələri arasında yaşayış fondunun qorunması, yeni evlərin tikintisinin təşkili, abadlıq və mənzil-kommunal fəaliyyətinin həyata keçirilməsi müəyyən edilib.
Böyük Qayıdışın mahiyyəti də məhz burada üzə çıxır. İnsanların illərlə ayrıldıqları yaşayış məntəqələrinə qayıtması üçün evlə yanaşı, məktəb, yol, enerji, rabitə, səhiyyə və digər sosial imkanlar yaradılmalıdır. Xocalının Təzəbinə kəndində 2025-ci ilin iyulunda 28 ailənin – 125 nəfərin qayıtması bu prosesin real nümunələrindən biridir. Kənddə yeni fərdi evlərin və sosial infrastrukturun yaradılması üzrə işlərin davam etdiyi bildirilib.
Beləliklə, 20 Sentyabr yalnız keçmişdə baş vermiş hadisənin xatırlanması deyil, gələcək quruculuğun başlanğıc nöqtələrindən biri kimi də dəyərləndirilə bilər. Suverenliyin siyasi-hüquqi nəticələri Qarabağda yeni yaşayış məkanlarının yaradılması ilə sosial məzmuna çevrilir. Azərbaycanın Qarabağda yazdığı yeni səhifə suverenliyin bərpasından başlayaraq qayıdış, quruculuq və inkişafla davam edir.
Şəbnəm Quliyeva,
YAP Nizami rayon təşkilatının fəalı
