Müstəqil dövlət üçün daxili sabitlik qədər xarici siyasətdə beynəlxalq mövqenin möhkəmləndirilməsi də həyati əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan 1990-cı illərin əvvəllərində həm yeni müstəqil dövlət kimi beynəlxalq münasibətlər sistemində öz yerini müəyyənləşdirir, həm də Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin yaratdığı ağır geosiyasi şəraitlə üzləşirdi. Bu baxımdan 3 oktyabr 1993-cü il daxili siyasi dəyişikliklə yanaşı, xarici siyasət strategiyasının yenidən formalaşması üçün də mühüm mərhələ oldu.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin xarici siyasət yanaşmasının əsas xüsusiyyətlərindən biri Azərbaycanın milli maraqlarının beynəlxalq münasibətlər sistemində ardıcıl şəkildə müdafiə olunması idi. Azərbaycan üçün əsas məsələlər ərazi bütövlüyünün qorunması, müstəqilliyin möhkəmləndirilməsi, müxtəlif dövlətlərlə qarşılıqlı faydalı münasibətlərin qurulması və ölkənin regional layihələrdə iştirakının genişləndirilməsi idi.
1993-cü ildən sonra Azərbaycan müxtəlif beynəlxalq və regional tərəfdaşlarla münasibətlərin inkişaf etdirilməsinə xüsusi diqqət yetirdi. Enerji resurslarının dünya bazarlarına çıxarılması ilə bağlı layihələr, nəqliyyat-kommunikasiya imkanlarının genişləndirilməsi və beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi Azərbaycanın xarici siyasətinin iqtisadi və geosiyasi istiqamətlərini bir-biri ilə əlaqələndirdi.
Bu siyasətin mühüm xüsusiyyəti Azərbaycanın xarici siyasət imkanlarının daxili dövlətçilik potensialı ilə paralel inkişaf etdirilməsi idi. Güclü dövlət institutları, sabit siyasi sistem və inkişaf edən iqtisadiyyat ölkənin beynəlxalq danışıqlarda mövqeyinin möhkəmlənməsi üçün əlavə imkanlar yaradırdı. Buna görə 3 oktyabr 1993-cü il tarixini yalnız daxili siyasi dəyişiklik kimi deyil, Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyinin yenidən formalaşmasının başlanğıc mərhələlərindən biri kimi də araşdırmaq mümkündür.
Nəticədə Ulu Öndər Heydər Əliyevin Prezident seçilməsi Azərbaycanın xarici siyasətində sistemli yanaşmanın formalaşması ilə eyni tarixi mərhələyə təsadüf etdi. Bu mərhələdə əsas məqsəd müstəqil dövlətin beynəlxalq subyektliyinin möhkəmləndirilməsi və milli maraqların ardıcıl müdafiəsi idi. Sonrakı onilliklərdə Azərbaycanın regional və beynəlxalq layihələrdə artan rolu həmin uzunmüddətli siyasi xəttin müxtəlif nəticələri kontekstində öyrənilə bilər.
Fariz Hüseyinli,
YAP Nizami rayon təşkilatının fəalı
