Cəbrayılın azad edilməsi 2020-ci il Vətən müharibəsinin hərbi nəticələri sırasında mühüm yer tutmaqla yanaşı, Prezident İlham Əliyevin müharibə dövründə həyata keçirdiyi siyasi-strateji fəaliyyətin də təhlili üçün əhəmiyyətli nümunədir. Sentyabrın 27-də başlayan hərbi əməliyyatların gedişində Azərbaycan dövlətinin əsas məqsədi ərazi bütövlüyünün bərpası idi. Oktyabrın 4-də Cəbrayıl şəhərinin azad olunmasının dövlət başçısı tərəfindən xalqa elan edilməsi hərbi nəticənin siyasi kommunikasiya vasitəsilə cəmiyyətə çatdırılmasının nümunəsi oldu.
Müharibə şəraitində dövlət rəhbərliyinin fəaliyyətinin bir istiqaməti də informasiya siyasətinin idarə olunması idi. Cəbrayılın azad olunması barədə məlumatın Prezident tərəfindən ictimaiyyətə çatdırılması cəmiyyətdə baş verən proseslərə dair birbaşa dövlət mənbəyinin rolunu gücləndirdi. Bu, hərbi əməliyyatlar haqqında məlumatların sistemləşdirilməsi və dövlət mövqeyinin ardıcıl ifadə olunması baxımından əhəmiyyətli idi. Cəbrayıl xəbəri eyni zamanda Azərbaycan cəmiyyətində müharibənin nəticələrinə dair gözləntilərin formalaşmasına təsir edən mühüm hadisələrdən birinə çevrildi.
Cəbrayılın azadlığının strateji əhəmiyyəti onun sonrakı əməliyyatlarla bağlılığında da görünür. 2024-cü ildə Prezident İlham Əliyev Cəbrayılın azad edilməsini xüsusi əhəmiyyətli əməliyyat kimi xarakterizə edərək sonrakı mərhələdə Füzuli, Zəngilan, Qubadlı və Şuşanın azad olunması ilə müharibənin inkişaf etdiyini bildirmişdi. Bu fakt Cəbrayılın ayrıca hadisə deyil, daha geniş hərbi-siyasi prosesin tərkib hissəsi olduğunu göstərir.
Siyasi-strateji yanaşmanın digər elementi müharibədən sonra ortaya çıxdı. Cəbrayılın azad edilməsindən qısa müddət sonra Prezidentin bölgəyə səfər etməsi və burada dövlət atributunun — Azərbaycan bayrağının Xudafərin körpüsündə qaldırılması hərbi nəticənin siyasi və simvolik müstəvidə təsdiqlənməsi kimi qiymətləndirilə bilər. Dövlət başçısının bölgəyə səfərlərinin sonrakı illərdə də davam etməsi isə bərpa prosesinin mərkəzləşdirilmiş şəkildə həyata keçirildiyini göstərir.
Nəticə etibarilə Cəbrayıl nümunəsi Prezident İlham Əliyevin 2020-ci ildəki fəaliyyətinin üç istiqamətini paralel şəkildə göstərir: hərbi-siyasi qərarların icrası, cəmiyyətə birbaşa kommunikasiya və müharibədən sonrakı bərpa siyasəti. Cəbrayılın azadlığı ilə başlayan proses sonrakı illərdə yaşayış məhəllələrinin, məktəblərin, yolların, enerji və digər infrastrukturun yaradılması ilə davam etdirildi. Bu baxımdan Cəbrayıl hadisəsi müharibə dövrü qərarlarının sülh və quruculuq mərhələsinə necə keçdiyini araşdırmaq üçün əhəmiyyətli nümunədir.
Ceyran Qurbanova,
YAP Nizami rayon təşkilatının “Cəmşid Naxçıvanski küçəsi, 72” ərazi partiya təşkilatının sədr müavini
