Cənubi Qafqazda davamlı sülhün formalaşması regionun gələcək inkişafını müəyyənləşdirəcək əsas siyasi məsələlərdəndir. Prezident İlham Əliyevin VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumundakı çıxışında Ermənistanla münasibətlərin normallaşdırılması və sülh təşəbbüsləri barədə səsləndirdiyi fikirlər münaqişədən sonrakı mərhələnin əhəmiyyətini ön plana çıxarır. Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa etməsindən sonra regionda münasibətlərin yeni hüquqi və siyasi əsaslar üzərində qurulması məsələsi gündəmdə qalır.
Uzunmüddətli münaqişələr regionun iqtisadi potensialını məhdudlaşdırır, nəqliyyat əlaqələrini çətinləşdirir və cəmiyyətlər arasında etimadsızlığı dərinləşdirir. Bu səbəbdən sülhün təmin olunması yalnız iki dövlət arasında münasibətlərin yaxşılaşması demək deyil. O, daha geniş iqtisadi əməkdaşlıq, regional ticarət və təhlükəsizlik mexanizmlərinin yaradılması üçün də imkanlar aça bilər.
Azərbaycanın sülh təşəbbüsləri ilə bağlı mövqeyi beynəlxalq hüquqa, suverenliyə və ərazi bütövlüyünə hörmət məsələləri ilə sıx bağlıdır. Davamlı razılaşma əldə olunması üçün tərəflərin öhdəliklərinin aydın olması və onların praktiki şəkildə yerinə yetirilməsi vacibdir. Sülh sənədlərinin siyasi bəyanat səviyyəsində qalmaması, real münasibətlər sisteminə çevrilməsi regionun gələcəyi baxımından əsas şərtlərdəndir.
Regional əməkdaşlığın genişlənməsi nəqliyyat, enerji, ticarət və humanitar əlaqələrdə yeni imkanlar yarada bilər. Lakin bu prosesin uğuru bütün tərəflərin qarşılıqlı maraqlarının nəzərə alınmasını və razılaşdırılmış prinsiplərə əməl edilməsini tələb edir. İqtisadi əlaqələrin inkişafı siyasi etimadı möhkəmləndirə bilər, amma bunun üçün ilk növbədə təhlükəsizlik və hüquqi müəyyənlik təmin olunmalıdır.
Nəticə etibarilə, Cənubi Qafqazın gələcəyi qarşıdurma məntiqindən əməkdaşlıq modelinə keçidin nə dərəcədə uğurlu olacağından asılıdır. Azərbaycanın sülh gündəliyi bu prosesin mühüm elementidir. Davamlı sülhün əldə olunması isə siyasi iradənin, beynəlxalq hüququn və praktiki əməkdaşlığın vahid istiqamətdə birləşdirilməsini tələb edir.
Elnarə Hümmətova,
YAP Nizami rayon təşkilatının “Naxçıvanski küçəsi, 43a” ərazi partiya təşkilatının sədr müavini
