Müasir dövrdə dövlətlərin rəqabət qabiliyyəti yalnız təbii resurslar vəiqtisadi imkanlarla deyil, həm də insan kapitalının keyfiyyəti, elmipotensialı və texnoloji inkişaf səviyyəsi ilə müəyyən edilir. Qlobaliqtisadiyyatda rəqəmsallaşma, süni intellekt, avtomatlaşdırma vəinnovativ texnologiyalar istehsal və idarəetmə proseslərinin mahiyyətinidəyişdirir. Bu şəraitdə təhsil və elmi-tədqiqat fəaliyyətinin inkişafı milliiqtisadiyyatların uzunmüddətli dayanıqlılığını təmin edən əsasamillərdən birinə çevrilmişdir. Azərbaycan Respublikası ilə BöyükBritaniya arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamədətəhsil, elm, tədqiqat və innovasiya sahələrinin xüsusi istiqamət kimimüəyyənləşdirilməsi bu sahələrin dövlətlərarası münasibətlərdə artanəhəmiyyətini nümayiş etdirir.
Bəyannamədə ali təhsil, peşə təhsili və hazırlığı, rəqəmsal və texnikibacarıqların inkişafı, dövlət və idarəetmə sektorunda peşəkar təlimləringenişləndirilməsi nəzərdə tutulur. Bu istiqamətlər əmək bazarınındəyişən tələblərinə uyğun ixtisaslı kadrların hazırlanması və insankapitalının keyfiyyətinin yüksəldilməsi baxımından mühüm əhəmiyyətdaşıyır. Universitetlər və elmi-tədqiqat müəssisələri arasındaəməkdaşlıq, birgə tədqiqat proqramları və akademik təcrübə mübadiləsielmi biliklərin beynəlxalq səviyyədə paylaşılmasına imkan yaradır. Böyük Britaniyanın ali təhsil və elmi tədqiqat sahəsindəki təcrübəsiAzərbaycan təhsil sisteminin beynəlxalq standartlara uyğun inkişafetdirilməsi üçün faydalı əməkdaşlıq perspektivləri formalaşdıra bilər.
Sənəddə innovasiya və texnoloji əməkdaşlığın inkişafı, süni intellekt, rəqəmsal idarəetmə, yeni texnologiyalar və həyat elmləri sahələrindətəcrübə mübadiləsi xüsusi olaraq qeyd olunur. Süni intellektin tətbiqidövlət idarəçiliyinin səmərəliliyinin artırılması, məlumatların emalı, iqtisadi proqnozlaşdırma və müxtəlif xidmətlərin optimallaşdırılmasıbaxımından geniş imkanlar yaradır. Rəqəmsal idarəetməmexanizmlərinin inkişafı isə şəffaflığın, operativliyin və institusionalsəmərəliliyin yüksəldilməsinə xidmət edir. Eyni zamanda peşəkarşəbəkələrin və insanlararası əlaqələrin genişləndirilməsi elmi və mədəniəməkdaşlığın sosial əsaslarını möhkəmləndirir. Bu proseslər gənclərinbeynəlxalq təcrübəyə çıxışını və onların qlobal əmək bazarında rəqabətqabiliyyətini artıra bilər.
Beləliklə, Azərbaycan-Böyük Britaniya Strateji TərəfdaşlıqBəyannaməsində təhsil, elm və innovasiyaya verilən önəm gələcəyəhesablanmış inkişaf modelinin formalaşdırılması baxımından mühüməhəmiyyət kəsb edir. İnsan kapitalına investisiya qoyuluşu uzunmüddətliperspektivdə məhsuldarlığın, elmi potensialın və iqtisadi rəqabətqabiliyyətinin yüksəlməsinə şərait yaradır. Bu sahələrdə əməkdaşlığıngenişləndirilməsi Azərbaycan gənclərinin bilik və bacarıqlarınıninkişafına, universitetlərarası əlaqələrin güclənməsinə və elminailiyyətlərin praktik iqtisadi fəaliyyətə inteqrasiyasına töhfə verə bilər. Buna görə də təhsil və innovasiya sahəsi strateji tərəfdaşlığın ənperspektivli istiqamətlərindən biri kimi qiymətləndirilməlidir.
Sevinc İsmayılova,
YAP Xəzər rayon təşkilatının fəalı
