
2026-cı il noyabrın 19-da Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Vyetnam Xəbər Agentliyinə (VNA) verdiyi müsahibə ölkəmizin xarici siyasət prioritetlərinin, beynəlxalq əməkdaşlıq istiqamətlərinin və Azərbaycan-Vyetnam münasibətlərinin gələcək inkişaf perspektivlərinin geniş şəkildə təqdim olunması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Dövlət başçısının müsahibəsi iki ölkə arasında mövcud olan dostluq münasibətlərinin, qarşılıqlı etimadın və strateji tərəfdaşlığın daha da möhkəmləndirilməsinə xidmət edən mühüm siyasi mesajlarla zəngindir.
Prezident İlham Əliyev müsahibəsində Azərbaycan-Vyetnam əlaqələrinin tarixi köklərinə toxunaraq, bu münasibətlərin təxminən 70 illik tarixə malik olduğunu vurğulayıb. 1959-cu ildə Vyetnam Demokratik Respublikasının Prezidenti Ho Şi Minin Bakıya səfəri iki xalq arasında dostluq münasibətlərinin əsasını qoyan mühüm hadisələrdən biri kimi qeyd olunub. 1983-cü ildə isə Ulu Öndər Heydər Əliyevin Vyetnama səfəri ikitərəfli əlaqələrin inkişafına yeni təkan verib. Həmin səfər çərçivəsində əldə olunan razılaşmalar Vyetnamın iqtisadi inkişafına mühüm töhfə verməklə yanaşı, uzunmüddətli əməkdaşlığın əsasını formalaşdırıb.
Müsahibədə Azərbaycan-Vyetnam münasibətlərinin müasir mərhələdə inkişafı xüsusi diqqət mərkəzində olub. Prezident İlham Əliyev 2014-cü ildə Vyetnama, 2015-ci ildə isə Vyetnam Prezidentinin Azərbaycana həyata keçirdiyi səfərləri xatırladaraq, 2025-ci ilin may ayında Vyetnam Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Baş katibi To Lamın Azərbaycana ilk dövlət səfərinin münasibətlərdə yeni mərhələnin başlanğıcı olduğunu bildirib. Həmin səfər zamanı qəbul edilmiş Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyanat iki ölkə arasındakı münasibətləri keyfiyyətcə yeni səviyyəyə yüksəldib.
Dövlət başçısı siyasi dialoqun yalnız dövlət başçıları səviyyəsində deyil, hökumətlərarası komissiyalar, parlamentlərarası dostluq qrupları, müvafiq dövlət qurumları və hakim partiyalar arasında da uğurla davam etdirildiyini diqqətə çatdırıb. Yeni Azərbaycan Partiyası ilə Vyetnam Kommunist Partiyası arasında əməkdaşlıq da bu münasibətlərin siyasi və təşkilati əsaslarının möhkəmlənməsinə xidmət edir. Eyni zamanda, Azərbaycan və Vyetnam Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, Qoşulmama Hərəkatı, Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirə və digər beynəlxalq platformalarda qarşılıqlı fəaliyyət göstərirlər.
Müsahibənin mühüm məqamlarından biri Vyetnamın Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə, suverenliyinə və beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərinin toxunulmazlığına göstərdiyi dəstəyin yüksək qiymətləndirilməsi olub. Prezident İlham Əliyev Vyetnamın 44 günlük Vətən müharibəsi dövründə BMT Təhlükəsizlik Şurasının qeyri-daimi üzvü kimi nümayiş etdirdiyi prinsipial və ədalətli mövqeyə görə minnətdarlığını ifadə edib. Bu fikirlər Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlərdə qarşılıqlı hörmətə, beynəlxalq hüquqa və dövlətlərin suverenliyinə verdiyi əhəmiyyəti bir daha nümayiş etdirir.
İqtisadi və ticarət əlaqələri müsahibənin əsas istiqamətlərindən birini təşkil edib. Prezident İlham Əliyev bildirib ki, 2025-ci ildə Azərbaycanla Vyetnam arasında ticarət dövriyyəsi 150 milyon ABŞ dollarını ötüb. Bununla belə, mövcud göstərici iki ölkənin iqtisadi potensialını tam əks etdirmir və qarşılıqlı ticarətin artırılması üçün geniş imkanlar mövcuddur. Dövlət başçısı enerji, sənaye, kənd təsərrüfatı, nəqliyyat və logistika sahələrində birgə layihələrin həyata keçirilməsinin əhəmiyyətini vurğulayıb.
Neft-qaz sektoru Azərbaycan-Vyetnam iqtisadi əməkdaşlığının ənənəvi və mühüm istiqamətlərindən biridir. Bu baxımdan Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR) ilə Vyetnamın PetroVietnam şirkəti arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. 2025-ci ildə imzalanmış Anlaşma Memorandumu neft və qaz yataqlarının kəşfiyyatı və işlənməsi, texniki xidmətlər, eləcə də mütəxəssislərin hazırlanması sahələrində əməkdaşlığı nəzərdə tutur.
Bununla yanaşı, Vyetnam şirkətlərinin Azərbaycanda fəaliyyət göstərməyə maraq göstərməsi iqtisadi əlaqələrin şaxələndirilməsi baxımından mühüm amildir. ROX Group şirkətinin tikinti, infrastruktur, günəş və külək enerjisi sahələrində layihələrə maraq göstərməsi bu istiqamətdə yeni imkanların mövcudluğunu təsdiqləyir. 2026-cı ilin sentyabrında Bakıda keçirilən İkinci Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu çərçivəsində bu şirkətlə müvafiq sənədlərin imzalanması qarşılıqlı investisiya əməkdaşlığının inkişafına töhfə verən mühüm hadisədir.
Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın beynəlxalq nəqliyyat və logistika imkanlarının Vyetnamla əməkdaşlıqda mühüm rol oynaya biləcəyini də diqqətə çatdırıb. 2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında tranzit yükdaşımalarının həcminin əvvəlki ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə təxminən altı dəfə artaraq 8 min tonu ötməsi bu sahədə müsbət dinamikanın göstəricisidir. Azərbaycanın yerləşdiyi əlverişli coğrafi mövqe və müasir nəqliyyat infrastrukturu Vyetnamdan Avropaya və əks istiqamətdə yüklərin Orta Dəhliz və Şimal-Cənub Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizi vasitəsilə daşınması üçün geniş perspektivlər yaradır.
Müsahibədə humanitar, təhsil və mədəniyyət əlaqələrinə də xüsusi yer ayrılıb. Prezident İlham Əliyev bu istiqamətdə Heydər Əliyev Fondunun fəaliyyətini yüksək qiymətləndirərək, Fondun Vyetnamda həyata keçirdiyi sosial və humanitar layihələrin xalqlarımız arasında dostluq münasibətlərinin möhkəmlənməsinə mühüm töhfə verdiyini bildirib. Ha Giang əyalətində ibtidai məktəbin tikintisi və təhsil proqramlarına göstərilən dəstək bu əməkdaşlığın konkret nümunələridir.
Azərbaycanla Vyetnam arasında təhsil əlaqələrinin zəngin tarixi ənənələri mövcuddur. Sovet dövründə təxminən 5 min Vyetnam vətəndaşının Azərbaycanda təhsil alması xalqlarımız arasında formalaşmış dostluq münasibətlərinin mühüm göstəricisidir. Bu gün də iki ölkənin ali təhsil müəssisələri arasında əməkdaşlıq genişlənir, müxtəlif proqramlar və təhsil qrantları vasitəsilə əlaqələr inkişaf etdirilir. 2025-ci ildə Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetində Ho Şi Minin xatirə otağının açılması da tarixi dostluğun rəmzi kimi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Mədəniyyət sahəsində əməkdaşlıq da Azərbaycan-Vyetnam münasibətlərinin mühüm tərkib hissəsidir. Azərbaycanda ənənəvi olaraq Vyetnam Günlərinin keçirilməsi, 2026-cı ildə bu tədbirin ilk dəfə Bakı və Qəbələ şəhərlərini əhatə etməsi mədəni əlaqələrin genişlənməsinin göstəricisidir. Görkəmli Azərbaycan bəstəkarı Qara Qarayevin 1955-ci ildə yaratdığı “Vyetnam süitası”, eləcə də rejissor Əjdər İbrahimovun 1959-1962-ci illərdə Vyetnamda fəaliyyəti xalqlarımız arasında mədəni əlaqələrin tarixi əsaslarını nümayiş etdirir.
Dövlət başçısı müsahibəsində Azərbaycan və Vyetnamın çətin dövrlərdə bir-birinə göstərdiyi dəstəyin də əhəmiyyətini vurğulayıb. Azərbaycanın 2024-cü ildə Vyetnamda baş vermiş “Yagi” tayfununun, 2025-ci ildə isə güclü daşqınların yaratdığı fəsadların aradan qaldırılmasına maliyyə yardımı göstərməsi ölkəmizin humanizm və beynəlxalq həmrəylik prinsiplərinə sadiqliyinin ifadəsidir.
Prezident İlham Əliyev Vyetnama qarşıdan gələn rəsmi səfərdən gözləntilərini ifadə edərək, bu səfərin qarşılıqlı faydalı tərəfdaşlığın dərinləşdirilməsi baxımından yeni imkanlar yaradacağına əminliyini bildirib. Dövlət başçısının vurğuladığı kimi, Vyetnam Cənub-Şərqi Asiyada sürətlə inkişaf edən ölkə, Azərbaycan isə Cənubi Qafqazda mühüm nəqliyyat-logistika və enerji mərkəzidir. Bu iki ölkənin imkanlarının birləşdirilməsi yeni bazarlara çıxış, birgə layihələrin həyata keçirilməsi, biznes və investisiya əlaqələrinin genişləndirilməsi üçün əlverişli şərait yaradır.
Ümumilikdə, Prezident İlham Əliyevin 19 noyabr 2026-cı il tarixində Vyetnam Xəbər Agentliyinə verdiyi müsahibə Azərbaycanın çoxşaxəli və praqmatik xarici siyasətinin mühüm istiqamətlərini əks etdirir. Müsahibədə səsləndirilən fikirlər göstərir ki, Azərbaycan beynəlxalq münasibətlərdə etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyini möhkəmləndirməklə yanaşı, Asiya ölkələri ilə əməkdaşlığın genişləndirilməsinə də xüsusi önəm verir.
Bu müsahibə bir daha təsdiqləyir ki, Azərbaycan-Vyetnam münasibətləri möhkəm tarixi dostluq, qarşılıqlı etimad, siyasi dəstək və ortaq iqtisadi maraqlar üzərində qurulub. Mövcud strateji tərəfdaşlıq gələcəkdə yeni iqtisadi layihələrin, humanitar təşəbbüslərin və beynəlxalq əməkdaşlıq imkanlarının reallaşdırılması üçün geniş perspektivlər açır. Prezident İlham Əliyevin müsahibəsində ifadə olunan əsas mesaj isə ondan ibarətdir ki, Azərbaycan və Vyetnam xalqlarının rifahı naminə qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsi hər iki dövlətin maraqlarına xidmət edir.
Əli Paşayev,
YAP Tərtər rayon təşkilatının məsləhətçisi



