31 mart Azərbaycan tarixində dərin iz buraxmış, xalqımızın yaddaşına faciə və hüzn günü kimi həkk olunmuş mühüm bir tarixdir. Bu gün ölkəmizdə Azərbaycanlıların Soyqırımı qurbanlarının xatirəsi ehtiramla anılır, onların yaşadığı ağrılar bir daha xatırlanır. 1918-ci ilin mart-aprel aylarında baş vermiş bu hadisələr nəticəsində minlərlə azərbaycanlı yalnız milli və dini kimliyinə görə qətlə yetirilmiş, yüzlərlə yaşayış məntəqəsi yerlə-yeksan edilmişdir.Həmin dövrdə Bakı şəhərində və Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində baş verən qırğınlar təsadüfi deyil, planlı və sistemli şəkildə həyata keçirilmişdi. Tarixi mənbələr göstərir ki, erməni silahlı dəstələri bolşevik qüvvələri ilə birlikdə azərbaycanlı əhaliyə qarşı genişmiqyaslı zorakılıqlar törətmişdir. Bu hadisələr təkcə Bakı ilə məhdudlaşmamış, Şamaxı, Quba, Qarabağ, Zəngəzur və Naxçıvan kimi bölgələri də əhatə etmişdir. Minlərlə günahsız insan, o cümlədən qadınlar, uşaqlar və qocalar xüsusi qəddarlıqla qətlə yetirilmişdir.Şamaxı şəhərində baş verən hadisələr bu soyqırımın ən dəhşətli nümunələrindən biri hesab olunur. Tarixi sənədlərdə qeyd olunur ki, burada yüzlərlə kənd dağıdılmış, dini və mədəni abidələr məhv edilmişdir. İnsanlar yalnız mənsub olduqları millətə görə amansızcasına öldürülmüşdür. Quba bölgəsində aşkar edilən kütləvi məzarlıq isə bu faciənin miqyasını bir daha göz önünə sərir. Burada tapılan insan qalıqları göstərir ki, qırğınlar heç bir fərq qoyulmadan, bütün əhaliyə qarşı həyata keçirilmişdir.Uzun illər sovet hakimiyyəti dövründə bu hadisələrə lazımi siyasi və hüquqi qiymət verilməmiş, həqiqətlər gizli saxlanılmışdır. Tarix dərsliklərində və rəsmi mənbələrdə bu faciələr ya qeyd olunmamış, ya da təhrif edilmiş formada təqdim edilmişdir. Bu isə xalqın tarixi yaddaşına ciddi zərbə vurmuş, baş verənlərin unudulmasına səbəb olmağa çalışmışdır. Lakin Azərbaycan müstəqillik əldə etdikdən sonra bu məsələyə yenidən qayıdılmış və tarixi ədalətin bərpası istiqamətində mühüm addımlar atılmışdır.1998-ci ildə ümummilli lider Heydər Əliyev tərəfindən imzalanan fərmanla 31 mart tarixi rəsmi olaraq Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü elan edilmişdir. Bu qərar xalqımızın tarixində baş vermiş faciələrin tanınması və qurbanların xatirəsinin əbədiləşdirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Həmin vaxtdan etibarən hər il bu gün ölkəmizdə anım mərasimləri keçirilir, soyqırımı qurbanlarının xatirəsi ehtiramla yad edilir.31 Mart – Milli Yaddaş və Ədalət Günü yalnız keçmişin xatırlanması deyil, həm də gələcək üçün mühüm bir dərsdir. Bu gün bizə göstərir ki, tariximizi bilmədən, onu düzgün qiymətləndirmədən gələcəyə inamla addımlamaq mümkün deyil. Gənc nəsil bu hadisələr haqqında məlumatlı olmalı, milli yaddaşı qoruyaraq gələcək nəsillərə ötürməlidir.Eyni zamanda bu gün beynəlxalq ictimaiyyətə də bir çağırışdır. Tarixi ədalətin təmin olunması, belə faciələrin təkrarlanmaması üçün bu cür hadisələrə obyektiv yanaşılmalı və lazımi qiymət verilməlidir. Azərbaycan dövləti bu istiqamətdə ardıcıl siyasət apararaq soyqırımı həqiqətlərini dünya ictimaiyyətinə çatdırmağa çalışır.Nəticə olaraq, 31 mart Azərbaycan xalqının yaddaşında silinməz iz buraxmış faciəvi bir gündür. Bu günün qeyd olunması təkcə keçmişə hörmət deyil, həm də gələcəyə məsuliyyət deməkdir. Soyqırımı qurbanlarının xatirəsini yaşatmaq, onların çəkdiyi əzabları unutmamaq və tarixi ədalətin bərpası uğrunda mübarizə aparmaq hər bir azərbaycanlının borcudur. Unutmayaq ki, milli yaddaşını qoruyan xalq heç vaxt məğlub olmaz.
Murad Zeynalov,
Yeni Azərbaycan Partiyası,məsləhətçi
