Azərbaycan-Türkmənistan münasibətləri çoxəsrlik dostluq, eyni etnik kök (oğuz türkləri), dil, din və mədəniyyət ortaqlığına əsaslanan strateji tərəfdaşlıq xarakteri daşıyır. Xəzər dənizinin iki sahilini birləşdirən bu iki dövlət həm regional təhlükəsizlik, həm də qlobal logistika və enerji layihələrində bir-birini tamamlayan əvəzsiz tərəfdaşlardır.
Türkmənistan Prezidenti Sərdar Berdiməhəmmədovun Bakıya reallaşdırdığı rəsmi dövlət səfəri iki ölkə arasındakı münasibətlərin dinamikasını keyfiyyətcə yeni mərhələyə daşıyıb.
Bakıda keçirilən ali səviyyəli görüşlər (həm təkbətək, həm də geniş tərkibdə) iki ölkənin iqtisadi və siyasi elit hədəflərinin üst-üstə düşdüyünü nümayiş etdirdi. Səfər çərçivəsində rəsmi sənədlərin imzalanması və mübadiləsi həyata keçirilmiş, həmçinin onlayn formatda “Dostluq” tankerinin təqdimat mərasimi baş tutmuşdur. Bu, tərəflərin dəniz nəqliyyatı və energetika sahəsindəki praktiki addımlarının real göstəricisidir.
Prezident Sərdar Berdiməhəmmədovun bu səfəri Azərbaycan-Türkmənistan əlaqələrinə bir neçə mühüm istiqamətdə yeni təkan verdi:
- Nəqliyyat və Orta Dəhlizin güclənməsi
Avrasiyanın logistika xəritəsinin yenidən formalaşdığı bir dövrdə Bakı və Aşqabad Orta Dəhliz (Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu) layihəsinin əsas hərəkətverici qüvvələridir.
Limanların Koordinasiyası: Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı ilə Türkmənbaşı Beynəlxalq Dəniz Limanı arasında yükdaşımaların həcminin artırılması və tariflərin optimallaşdırılması müzakirə olunub.
Tranzit potensialı: Çin və Mərkəzi Asiyadan gələn yüklərin Azərbaycan vasitəsilə Avropaya daha sürətli çatdırılması hər iki ölkənin tranzit gəlirlərini maksimuma çatdırır.
- Enerji sahəsində yeni səhifə
İki ölkə arasındakı münasibətlərdə uzun illər həllini gözləyən məsələlər artıq tamamilə geridə qalıb.
“Dostluq” yatağı: Xəzər dənizində yerləşən bu karbohidrogen yatağının birgə kəşfiyyatı və işlənilməsi sahəsində əməkdaşlıq fəal fazaya qədəm qoyur.
Qaz Svopu və Avropa inteqrasiyası: Türkmənistan mavi qazının Azərbaycan üzərindən qərb bazarlarına nəqli perspektivləri iki ölkəni qlobal enerji təhlükəsizliyinin əsas oyunçularına çevirir.
- Türk dünyasında inteqrasiya və siyasi həmrəylik
Bakıdan verilən mesajlar göstərir ki, hər iki dövlət Türk Dövlətləri Təşkilatı (TDT) çərçivəsində daha sıx birləşmək niyyətindədir. Azərbaycanın regional liderliyi və Türkmənistanın neytrallıq statusu bir-birini inkar etmir, əksinə, regional sabitliyin qorunmasında ortaq platforma yaradır.
Türkmənistan Prezidentinin Bakı səfəri sadəcə növbəti diplomatik tədbir deyil, Xəzər regionunun gələcək iqtisadi və siyasi arxitekturasını müəyyən edən, iki qardaş ölkə arasındakı münasibətləri geri dönməz tərəfdaşlıq xəttinə çıxaran tarixi bir hadisədir.
Avilov Tunar,
Nizami rayonunun fəal gənci, BDU-nun tələbəsi
