2026-cı il aprelin 22-də Bakıda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və ölkəmizdə rəsmi səfərdə olan Latviya Prezidenti Edqars Rinkeviçs mətbuata bəyanatlarla çıxış ediblər. Bu görüş, iki ölkə arasındakı strateji tərəfdaşlığın dərinləşməsini və regional təhlükəsizlik məsələlərində ortaq baxışın mövcudluğunu bir daha təsdiqləyib. İki ölkə arasındakı mövcud strateji tərəfdaşlığın yeni bir mərhələyə qədəm qoyduğunun bariz nümunəsi oldu.
Görüşdən sonra mətbuata verilən bəyanatlar həm ikitərəfli əlaqələrin dərinliyini, həm də Cənubi Qafqazda formalaşan yeni reallıqları əks etdirən mühüm mesajlarla yadda qaldı. Prezident İlham Əliyev bəyanatında doqquz il əvvəl imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Bəyannamənin əhəmiyyətini xüsusi vurğuladı. Bu sənədin Bakı və Riqa arasında möhkəm hüquqi baza yaratdığını qeyd edən dövlət başçısı, Latviya Prezidentinin səfərini bu münasibətlərin dinamik inkişafının göstəricisi kimi qiymətləndirdi. Səfər çərçivəsində daxili işlər, kənd təsərrüfatı və sərhəd təhlükəsizliyi kimi sahələrdə imzalanan yeni sazişlər əməkdaşlığın praktiki müstəviyə keçdiyini bir daha sübut etdi. Bəyanatın ən diqqətçəkən məqamlarından biri regional təhlükəsizlik və Ermənistanla münasibətlərin tənzimlənməsi ilə bağlı oldu. Prezident İlham Əliyev hazırda Azərbaycan və Ermənistan arasında de-fakto sülhün mövcud olduğunu bəyan etdi. Dövlət başçısı vurğuladı ki, ötən il Vaşinqtonda əldə olunmuş razılaşmalardan sonra tərəflər arasında müsbət dinamika müşahidə olunur.
Xüsusilə yanacaq-energetika sahəsində ticarət əlaqələrinin başlaması və vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələrinin qarşılıqlı səfərləri regionda nifrət dilinin əməkdaşlıq dili ilə əvəzlənməsi istiqamətində atılan inqilabi addımlar kimi xarakterizə edildi. Latviya Prezidentinin Azərbaycanın enerji sektorundakı rolunu yüksək qiymətləndirməsi təsadüfi deyil. Bəyanatda Trans-Xəzər nəqliyyat dəhlizinin (Orta Dəhliz) və rəqəmsal bağlantıların inkişafı əsas müzakirə mövzularından biri kimi təqdim olundu. Azərbaycanın təkcə enerji deyil, həm də logistik qovşaq kimi Avropa İttifaqı üçün artan əhəmiyyəti Latviya tərəfindən də tam dəstəklənir. Prezident İlham Əliyevin bəyanatında diqqət çəkdiyi mühüm məqamlardan biri də ənənəvi enerji resurslarından “yaşıl enerji”yə keçid strategiyası oldu. Azərbaycanın Xəzər dənizindəki nəhəng külək enerjisi potensialı və bu enerjinin Avropa bazarlarına nəqli layihələri Latviya üçün böyük maraq kəsb edir. Dövlət başçısı qeyd etdi ki, gələcəkdə Azərbaycan Avropanın yalnız qaz tədarükçüsü deyil, həm də bərpa olunan enerji mərkəzi kimi çıxış edəcək.
Bu kontekstdə, Latviya şirkətlərinin Azərbaycandakı “ağıllı şəhər” və “yaşıl enerji” layihələrində iştirakı üçün geniş imkanlar açılır. Nəqliyyat sahəsindəki əməkdaşlıq sadəcə iki ölkənin deyil, bütövlükdə Avrasiya qitəsinin iqtisadi mənzərəsini dəyişə biləcək potensiala malikdir. Prezident bəyanatında vurğuladı ki, Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutunun (Orta Dəhliz) tam gücü ilə işə düşməsi Latviyanın Baltik dənizindəki limanları ilə Azərbaycanın Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı arasında birbaşa və sürətli yükdaşıma zənciri yaradır. Bu, Şərqlə Qərbi birləşdirən ən qısa və təhlükəsiz yol kimi hər iki tərəfin tranzit gəlirlərini artırmaqla yanaşı, iqtisadi asılılığı azaldır. Prezidentlərin görüşündə gənclər siyasəti və təhsil mübadiləsi proqramları da unudulmadı. Latviya ali məktəblərində təhsil alan azərbaycanlı tələbələrin sayının artması və rəqəmsallaşma sahəsində təcrübə mübadiləsi iki ölkənin gələcək kadr potensialının güclənməsinə xidmət edir. Prezident İlham Əliyev qeyd etdi ki, Latviyanın rəqəmsal hökumət və kiber-təhlükəsizlik sahəsindəki uğurları Azərbaycan üçün maraqlıdır və bu istiqamətdə birgə startap layihələrinin dəstəklənməsi nəzərdə tutulur. Yekun olaraq, Prezident İlham Əliyevin bəyanatı bir daha təsdiq etdi ki, Azərbaycan regionda diktə edən deyil, dialoq quran tərəfdir. Latviya Prezidenti Edqars Rinkeviçsin bu səfəri isə Qərbin Azərbaycanın sülh gündəminə və iqtisadi islahatlarına verdiyi açıq dəstəyin göstəricisidir. Bakıda əldə olunan razılaşmalar yaxın onillikdə Azərbaycan-Latviya əlaqələrinin yalnız ticari deyil, həm də dərin strateji və mənəvi müstəvidə inkişaf edəcəyini vəd edir.
Əyyub Əliyev,
Yeni Azərbaycan Partiyası, Məsləhətçi
