Prezident İlham Əliyevin II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu zamanı enerji sektoruna dair açıqlamalarında elektrik enerjisinin gələcəkdə ixrac məhsullarından birinə çevrilməsi məsələsi xüsusi diqqət çəkir. Azərbaycan uzun illər əsasən neft və qaz ixracatçısı kimi tanınıb. Lakin bərpaolunan enerji güclərinin genişləndirilməsi ilə elektrik enerjisinin də regional və beynəlxalq enerji əməkdaşlığında daha böyük rol oynaması mümkündür. Forumda yaşıl enerji, elektrik ötürücü xətlər və regional enerji bağlantıları barədə səsləndirilən fikirlər bu istiqamətin ayrıca iqtisadi perspektiv kimi nəzərdən keçirildiyini göstərir.
Elektrik enerjisinin ixracı qaz və neft ixracından müəyyən xüsusiyyətlərinə görə fərqlənir. Burada yalnız istehsal gücü deyil, şəbəkənin ötürmə qabiliyyəti və müxtəlif ölkələrin elektrik sistemlərinin texniki uyğunluğu da mühüm rol oynayır. Buna görə Prezident İlham Əliyevin II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumunda enerji istehsalı ilə yanaşı kabel və ötürmə infrastrukturu məsələlərinə toxunması təsadüfi deyil. İstehsal gücünün artması ilə onun ixrac bazarlarına çıxarılması arasında birbaşa infrastruktur əlaqəsi mövcuddur.
Azərbaycanın bərpaolunan enerji potensialının artması elektrik ixracının strukturunu da dəyişə bilər. Günəş və külək enerjisinin istehsalında əsas xərcin böyük hissəsi ilkin investisiya ilə bağlı olduğundan, uzunmüddətli perspektivdə yeni generasiya güclərinin iqtisadi səmərəliliyi maliyyələşdirmə şərtləri, şəbəkə imkanları və bazar qiymətləri ilə müəyyənləşəcək. Bu səbəbdən II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu enerji sektorunda yalnız yeni stansiyaların deyil, bütöv enerji sisteminin investisiya baxımından qiymətləndirilməsinə imkan yaradan platforma kimi çıxış edir.
Prezident İlham Əliyevin təqdim etdiyi enerji strategiyasının digər tərəfi isə Azərbaycanın enerji ixracatçısı statusunun tədricən çoxkomponentli xarakter almasıdır. Neft və qazla yanaşı elektrik enerjisi və yaşıl enerji layihələri gələcək enerji portfelinin yeni hissələrini təşkil edə bilər. Bu transformasiyanın nəticələri yalnız ixrac gəlirləri ilə deyil, həm də Azərbaycanı regional elektrik şəbəkələrinin bir hissəsinə çevirə biləcək bağlantı layihələrinin iqtisadi təsiri ilə ölçülə bilər.
Firuzə Əmirova,
YAP Nizami rayon təşkilatının fəalı
