Zərifə Əliyeva Azərbaycan elminin və səhiyyəsinin tarixində dərin və silinməz iz qoymuş nadir simalardan biridir. Onun həyat və fəaliyyət yolu yalnız elmi nailiyyətlərlə məhdudlaşmır, eyni zamanda yüksək mənəvi keyfiyyətlərin, humanizmin və insanpərvərliyin parlaq təcəssümü kimi çıxış edir. Zərifə xanımın çoxşaxəli fəaliyyəti onu göstərir ki, o, təkcə peşəkar alim deyil, həm də böyük mənəvi dünyaya malik kamil bir şəxsiyyət olmuşdur. Onun həyatı bir tərəfdən elmin zirvələrinə yüksəlmək nümunəsi, digər tərəfdən isə insanlığa xidmət fəlsəfəsinin ən ali ifadəsidir.
Zərifə xanımın oftalmologiya sahəsində apardığı fundamental tədqiqatlar Azərbaycan tibb elminin inkişafında mühüm dönüş nöqtəsi olmuşdur. O, göz xəstəliklərinin diaqnostikası və müalicəsi istiqamətində yeni, innovativ yanaşmalar irəli sürərək, bu sahədə elmi məktəbin formalaşmasına ciddi töhfələr vermişdir. Onun elmi əsərləri yalnız nəzəri əhəmiyyət daşımır, həm də praktiki tətbiqi ilə seçilərək minlərlə insanın sağlamlığının bərpasına xidmət etmişdir. Xüsusilə traxoma kimi geniş yayılmış xəstəliyin aradan qaldırılması istiqamətində gördüyü işlər onun fədakar həkim kimi yüksək missiyasını bir daha sübut edir. Bu sahədə apardığı araşdırmalar nəticəsində yeni müalicə üsulları hazırlanmış və geniş tətbiq olunmuşdur.
Alimin elmi fəaliyyət istiqamətləri olduqca geniş olmuşdur. O, gözün anatomo-fizioloji xüsusiyyətlərinin, hidrodinamik sisteminin və yaşla əlaqədar dəyişikliklərin öyrənilməsinə xüsusi diqqət yetirmişdir. Bu istiqamətdə apardığı tədqiqatların nəticələri onun sanballı monoqrafiyalarında öz əksini tapmış, beynəlxalq elmi ictimaiyyət tərəfindən də maraqla qarşılanmışdır. Zərifə xanımın elmi irsi bu gün də aktuallığını qoruyur və müasir tibb elmi üçün dəyərli mənbə rolunu oynayır.
Zərifə Əliyevanın pedaqoji fəaliyyəti onun həyatının ayrılmaz tərkib hissəsi olmuşdur. O, yalnız elmi bilikləri ötürməklə kifayətlənməmiş, eyni zamanda gənc həkimlərə yüksək mənəvi dəyərlər, peşə etikası və insanlara sevgi kimi keyfiyyətləri aşılamağa çalışmışdır. Onun yetişdirdiyi tələbələr sonralar Azərbaycanın müxtəlif tibb müəssisələrində uğurla fəaliyyət göstərərək müəllimlərinin ideyalarını davam etdirmişlər. Bu baxımdan, Zərifə xanımın fəaliyyəti yalnız bir dövrü deyil, bütöv bir nəsli əhatə edən təsir gücünə malik olmuşdur.
Onun təşəbbüsü ilə yaradılmış ixtisaslaşdırılmış elmi-tədqiqat laboratoriyası Azərbaycanda oftalmologiyanın sistemli şəkildə inkişafına zəmin yaratmışdır. Bu laboratoriya yalnız elmi araşdırmaların aparıldığı mərkəz deyil, həm də yeni ideyaların formalaşdığı, gənc alimlərin yetişdiyi bir elm ocağı olmuşdur. Burada aparılan tədqiqatlar Azərbaycan tibb elminin beynəlxalq aləmdə tanınmasına mühüm töhfə vermişdir.
Zərifə xanımın şəxsiyyətinin formalaşmasında ailə mühiti xüsusi rol oynamışdır. Onun atası, görkəmli alim və dövlət xadimi Əziz Əliyev övladlarına yüksək mənəvi dəyərlər, zəhmətsevərlik və insanlara xidmət prinsiplərini aşılamışdır. Bu tərbiyə Zərifə xanımın bütün həyat yolunda özünü göstərmiş, onun fəaliyyətinə istiqamət vermişdir. Belə bir mühitdə böyüyən Zərifə xanım təbii olaraq zərifliyi, səmimiyyəti və insanlara olan dərin sevgisi ilə seçilmişdir.
Zərifə Əliyeva eyni zamanda Azərbaycan xalqının Ümummilli Lideri Heydər Əliyevin həyat yoldaşı kimi onun ən çətin və məsuliyyətli dövrlərində yanında olmuş, ona mənəvi dayaq vermişdir. Bu münasibət yalnız ailə sədaqətinin deyil, həm də böyük bir tarixi missiyanın birgə paylaşılması idi. O, öz müdrikliyi və sədaqəti ilə ailə institutunun ən ali dəyərlərini təcəssüm etdirmişdir.
Zərifə xanımın həyat fəlsəfəsinin mərkəzində insan amili dayanırdı. Onun fikrincə, həkim yalnız xəstəliyi deyil, insanı müalicə etməlidir. Bu yanaşma onun fəaliyyətində əsas prinsip olmuşdur. O, xəstələrə yalnız tibbi yardım göstərməklə kifayətlənmir, eyni zamanda onların mənəvi vəziyyətinə də diqqət yetirirdi. Bu isə onu digər həkimlərdən fərqləndirən əsas xüsusiyyətlərdən biri idi.
Zərifə Əliyevanın ictimai fəaliyyəti də diqqətəlayiq olmuşdur. O, müxtəlif beynəlxalq və yerli təşkilatlarda fəal iştirak edərək, səhiyyə və humanitar sahələrin inkişafına öz töhfəsini vermişdir. Onun fəaliyyəti yalnız elmi mühitlə məhdudlaşmamış, geniş ictimai sferanı da əhatə etmişdir. Bu isə onun çoxşaxəli şəxsiyyət olduğunu bir daha sübut edir.
Bu gün Prezident İlham Əliyev tərəfindən həyata keçirilən dövlət siyasətində və Birinci vitse-prezidentMehriban xanım Əliyevanın rəhbərliyi ilə icra olunan humanitar layihələrdə Zərifə xanımın ideyalarının davam etdirildiyini aydın şəkildə görmək mümkündür. Bu davamlılıq onun irsinin aktuallığını və əhəmiyyətini bir daha təsdiqləyir. Xüsusilə səhiyyə və sosial sahələrdə həyata keçirilən layihələr onun humanizm prinsiplərinin müasir dövrdə də yaşadığını göstərir.
Zərifə Əliyevanın adı bu gün Azərbaycan xalqı üçün elm, mərhəmət və yüksək mənəviyyat rəmzi kimi yaşayır. Onun zəngin irsi yalnız tibb sahəsində deyil, ümumilikdə milli-mənəvi dəyərlər sistemində mühüm yer tutur. Belə şəxsiyyətlər zaman keçdikcə daha da ucalır, onların həyat yolu isə gələcək nəsillər üçün örnəyə çevrilir. Zərifə xanım Əliyevanın ömür yolu bir daha sübut edir ki, həqiqi böyüklük yalnız elmi nailiyyətlərlə deyil, həm də insanlığa göstərilən xidmətlə ölçülür.
Ülviyyə Əliyeva
YAP Yasamal rayon təşkilatının məsləhətçisi
