Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında münasibətlər uzun illər ərzində ortaq tarix, ortaq mədəniyyət, eyni mənəvi köklər və qarşılıqlı etimad üzərində formalaşaraq inkişaf edib. Zaman keçdikcə bu münasibətlər yalnız diplomatik çərçivədə qalmayıb, xalqlar arasında qardaşlıq hissinin daha da möhkəmlənməsinə xidmət edən mühüm bir körpüyə çevrilib. Məhz bu mənəvi bağlar dövlətlərarası əlaqələrin hər yeni mərhələsində özünü daha aydın göstərir. 2026-cı il iyulun 31-də Prezident İlham Əliyevin Qırğızıstana dövlət səfəri çərçivəsində mətbuata verdiyi bəyanat da bu dostluğun və strateji tərəfdaşlığın növbəti parlaq ifadəsi kimi yadda qaldı. Səfər zamanı səsləndirilən fikirlər təkcə iki ölkə arasındakı münasibətlərin bugünkü vəziyyətini deyil, həm də gələcək inkişaf istiqamətlərini əhatə edən mühüm siyasi mesajlar daşıyırdı.
Dövlət başçısının çıxışında ilk növbədə Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında mövcud olan yüksək səviyyəli siyasi dialoqun əhəmiyyəti xüsusi vurğulandı. Bildirildi ki, qarşılıqlı etimad və səmimi münasibətlər dövlətlərarası əməkdaşlığın əsas dayağıdır. Məhz bu etimad sayəsində son illərdə müxtəlif sahələr üzrə əməkdaşlıq daha sürətlə inkişaf edib, imzalanan sənədlər isə münasibətlərin hüquqi bazasını daha da möhkəmləndirib. Bu yanaşma göstərir ki, müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dostluq yalnız xoş niyyətlərlə deyil, konkret layihələr və ortaq məqsədlərlə dəstəkləndikdə daha davamlı xarakter alır.
Prezident İlham Əliyev çıxışında iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsinin vacibliyini xüsusi qeyd etdi. Dünyada baş verən mürəkkəb iqtisadi proseslər fonunda ölkələrin qarşılıqlı dəstəyi və yeni əməkdaşlıq istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi böyük əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan və Qırğızıstan arasında ticarət dövriyyəsinin artırılması, investisiya layihələrinin həyata keçirilməsi, sahibkarlar arasında əlaqələrin genişləndirilməsi və birgə müəssisələrin yaradılması gələcək inkişafın əsas istiqamətlərindən biri kimi qiymətləndirildi. Bu fikirlər göstərir ki, iqtisadi əməkdaşlıq təkcə rəqəmlərin artması deyil, həm də insanların rifahının yüksəlməsinə xidmət edən mühüm amildir.
Çıxış zamanı nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlığın perspektivləri də diqqət mərkəzində oldu. Azərbaycanın yerləşdiyi əlverişli coğrafi mövqe onu Şərqlə Qərbi, Şimalla Cənubu birləşdirən mühüm nəqliyyat qovşağına çevirib. Qırğızıstan üçün də bu imkanlar yeni bazarlara çıxış baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Orta Dəhlizin inkişafı, yükdaşımaların sürətləndirilməsi və tranzit imkanlarının genişləndirilməsi barədə səsləndirilən fikirlər regional əməkdaşlığın gələcək perspektivlərini daha da gücləndirən mühüm mesaj kimi qiymətləndirilə bilər. Bu əməkdaşlıq təkcə iki ölkəyə deyil, bütövlükdə Avrasiya məkanında iqtisadi əlaqələrin inkişafına xidmət edir. Enerji sahəsi də bəyanatın mühüm istiqamətlərindən biri idi. Azərbaycan uzun illərdir enerji təhlükəsizliyi sahəsində etibarlı tərəfdaş kimi tanınır. Eyni zamanda ölkəmiz yaşıl enerji layihələrinin həyata keçirilməsi istiqamətində də mühüm addımlar atır. Bu sahədə əldə olunan təcrübənin dost ölkələrlə paylaşılması və yeni layihələrin icrası qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığın genişlənməsinə şərait yaradır. Prezident İlham Əliyevin çıxışında enerji sahəsində əməkdaşlığın perspektivləri barədə söylədiyi fikirlər gələcəyə hesablanmış strateji baxışın göstəricisi idi.
Mədəni-humanitar əlaqələr də çıxışın xüsusi yer tutan mövzularından biri oldu. Azərbaycan və Qırğızıstan xalqlarını yaxınlaşdıran əsas amillərdən biri ortaq türk kimliyi, qədim tarix və zəngin mədəni irsdir. Ədəbiyyat, incəsənət, elm və təhsil sahələrində həyata keçirilən birgə layihələr xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanı daha da möhkəmləndirir. Gənclərin qarşılıqlı səfərləri, tələbə mübadiləsi proqramları, ortaq mədəni tədbirlər və beynəlxalq forumlar dostluğun gələcək nəsillərə ötürülməsində mühüm rol oynayır. Bu baxımdan humanitar əməkdaşlıq dövlətlərarası münasibətlərin mənəvi sütunlarından biri hesab olunur.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatında Türk dünyasının birliyi məsələsinə xüsusi diqqət ayrılması təsadüfi deyildi. Müasir dövrdə türk dövlətləri arasında siyasi, iqtisadi və humanitar əlaqələrin genişlənməsi yeni əməkdaşlıq imkanları yaradır. Qarşılıqlı dəstək, ortaq maraqların qorunması və birgə təşəbbüslərin həyata keçirilməsi regionda sabitliyin və inkişafın möhkəmlənməsinə xidmət edir. Azərbaycan bu istiqamətdə daim fəal mövqe nümayiş etdirərək Türk dünyasının inteqrasiyasına mühüm töhfələr verir. Qırğızıstanın da bu prosesdə fəal iştirakı ümumi məqsədlərin həyata keçirilməsinə əlavə stimul yaradır.
Bəyanatda beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində əməkdaşlığın davam etdirilməsinin vacibliyi də vurğulandı. BMT, Türk Dövlətləri Təşkilatı və digər beynəlxalq platformalarda qarşılıqlı dəstəyin davam etdirilməsi iki ölkənin ortaq maraqlarının qorunmasına xidmət edir. Bu əməkdaşlıq beynəlxalq hüququn prinsiplərinə hörmət, dövlətlərin suverenliyi və ərazi bütövlüyünün müdafiəsi kimi mühüm dəyərlərə əsaslanır. Müasir dövrdə qlobal çağırışların artdığı bir şəraitdə dost ölkələrin həmrəyliyi daha böyük əhəmiyyət kəsb edir.
Səfər zamanı imzalanan sənədlər və keçirilən görüşlər göstərdi ki, Azərbaycan ilə Qırğızıstan münasibətləri yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyub. Əldə olunan razılaşmalar təkcə bugünkü əməkdaşlığı deyil, gələcək onilliklər üçün də möhkəm təməl formalaşdırır. Hər iki ölkənin rəhbərlərinin siyasi iradəsi və qarşılıqlı etimadı münasibətlərin daha da genişlənəcəyinə inam yaradır. Bu isə regionda sabitliyin, təhlükəsizliyin və iqtisadi inkişafın güclənməsinə müsbət təsir göstərəcək.
Prezident İlham Əliyevin Qırğızıstana dövlət səfəri çərçivəsində mətbuata verdiyi bəyanat gələcəyə ünvanlanmış siyasi baxışın, dostluğun və strateji tərəfdaşlığın dolğun ifadəsi idi. Səsləndirilən fikirlər göstərdi ki, Azərbaycan və Qırğızıstan yalnız bu günün deyil, sabahın da etibarlı tərəfdaşlarıdır. Ortaq tarixdən güc alan, müasir çağırışlara birlikdə cavab verən və gələcəyə inamla baxan bu münasibətlər regionda sülhün, əməkdaşlığın və davamlı inkişafın möhkəmlənməsinə xidmət edir. Dostluqdan doğan etimad, etimaddan doğan əməkdaşlıq və əməkdaşlıqdan doğan inkişaf iki qardaş xalqın ortaq gələcəyini daha parlaq edən əsas amillərdən biri kimi öz əhəmiyyətini qoruyacaq.
Aida Əliyeva,
YAP Xəzər rayon təşkilatının məsləhətçisi
