Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII Qurultayı Azərbaycanın son illərdə keçdiyi siyasi yolun mühüm nəticələrinin ortaya çıxdığı bir dövrdə keçirilib. Qurultayın əsas xüsusiyyətlərindən biri Azərbaycanın artıq ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam bərpa etmiş dövlət kimi yeni siyasi mərhələyə daxil olmasıdır. Prezident, Yeni Azərbaycan Partiyasının Sədri İlham Əliyevin qurultayda səsləndirdiyi fikirlərdə də məhz bu dəyişiklik xüsusi vurğulanıb.
Azərbaycanın bugünkü siyasi reallığını anlamaq üçün son illərin hadisələrinə nəzər salmaq kifayətdir. Uzun müddət ölkənin əsas milli məsələlərindən biri torpaqların işğaldan azad edilməsi və ərazi bütövlüyünün bərpası olub. 2020-ci ildə baş verən Vətən müharibəsi bu istiqamətdə əsaslı dönüş yaratdı. Azərbaycanın hərbi əməliyyatları nəticəsində işğal altında olan bir sıra ərazilər azad edildi və regionda əvvəlki siyasi düzənin dəyişməsi üçün yeni şərait yarandı.
Həmin dövrdə Yeni Azərbaycan Partiyasının VII Qurultayı da yeni reallıqların formalaşdığı bir vaxtda keçirilmişdi. Zəfərdən cəmi bir neçə ay sonra keçirilən qurultay Azərbaycanın əldə etdiyi hərbi-siyasi nəticələrin fonunda baş tutmuşdu. O zaman bütün diqqət regionda yaranmış yeni vəziyyətə yönəlmişdi.
Lakin 2020-ci ilin nəticələri Azərbaycanın qarşısında duran proseslərin son nöqtəsi olmadı. Sonrakı illərdə ölkə öz ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam təmin olunması istiqamətində addımlarını davam etdirdi. 2023-cü ildə həyata keçirilən tədbirlərdən sonra Azərbaycan bütün ərazisi üzərində dövlət suverenliyini tam təmin etdi.
VIII Qurultay məhz bu mərhələdən sonra keçirilən ilk YAP qurultayıdır. Prezident İlham Əliyevin “ilk dəfədir ki, qurultayımız Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam bərpa edəndən sonra keçirilir” fikri tədbirin siyasi mahiyyətini ifadə edən əsas məqamlardan biridir.
Bu fərq yalnız zaman baxımından deyil, siyasi məzmun baxımından da əhəmiyyətlidir. VII Qurultay zamanı Azərbaycan yeni əldə olunmuş Zəfərin nəticələrini möhkəmləndirmək mərhələsində idi. VIII Qurultay isə artıq tam suverenliyin təmin olunduğu, yeni dövlətçilik və inkişaf gündəliyinin formalaşdığı şəraitdə keçirilib.
Yeni vəziyyət ölkənin qarşısında yeni məsələlər yaradıb. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda genişmiqyaslı quruculuq işlərinin aparılması, əhalinin öz doğma yurdlarına qaytarılması, yeni iqtisadi fəaliyyət imkanlarının formalaşdırılması və həmin ərazilərin ölkənin ümumi inkişaf sisteminə qoşulması dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərinə çevrilib.
Bütün bunlar göstərir ki, hərbi qələbədən sonrakı mərhələ ən azı müharibə dövrü qədər sistemli yanaşma tələb edir. Çünki dağıdılmış infrastrukturun bərpası, yaşayış məntəqələrinin yenidən qurulması və insanların qayıdışı uzunmüddətli proqramların həyata keçirilməsini zəruri edir.
Azərbaycanın qarşılaşdığı çətinliklər isə yalnız bərpa məsələləri ilə məhdudlaşmayıb. Prezident İlham Əliyev VIII Qurultayda çıxışı zamanı Zəfərdən sonra Azərbaycana qarşı aparılan müxtəlif kampaniyalara da diqqət çəkib. Dövlət başçısı ölkəyə qarşı yalan və iftira xarakterli kampaniyaların aparıldığını, bəzi dövlətlərdə Azərbaycana qarşı sanksiyaların tətbiqi məsələsinin müzakirə olunduğunu bildirib.
Bu fikirlər müharibədən sonrakı dövrün beynəlxalq siyasi müstəvidə də mürəkkəb keçdiyini göstərir. Azərbaycan üçün ərazi bütövlüyünün bərpası ilə yanaşı, yeni reallıqların beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması və ölkənin mövqeyinin müdafiəsi də mühüm məsələlərdən biri olub.
Müasir dünyada hərbi nəticələr siyasi və diplomatik proseslərlə müşayiət olunur. Münaqişənin başa çatması ilə müxtəlif yanaşmaların aradan qalxması avtomatik baş vermir. Yeni siyasi vəziyyətin qəbul edilməsi üçün diplomatik fəaliyyət, beynəlxalq əlaqələr və informasiya siyasəti də mühüm rol oynayır.
Azərbaycanın son illərdəki fəaliyyəti bu baxımdan çoxistiqamətli xarakter daşıyıb. Bir tərəfdən ölkə öz suverenliyini təmin edib, digər tərəfdən regional əməkdaşlığın inkişafına və yeni iqtisadi əlaqələrin qurulmasına diqqət yetirib.
Cənubi Qafqazda yaranmış yeni siyasi mənzərə nəqliyyat və kommunikasiya layihələrinin də əhəmiyyətini artırıb. Azərbaycanın coğrafi mövqeyi Şərqlə Qərb və Şimalla Cənub arasında əlaqələr baxımından ölkəyə əlavə imkanlar yaradır. Azad edilmiş ərazilərin bərpası ilə yanaşı, yeni nəqliyyat yollarının yaradılması regionun iqtisadi potensialına təsir göstərə biləcək istiqamətlərdən biridir.
Bu proseslər siyasi sabitlik və təhlükəsizlik məsələləri ilə də sıx bağlıdır. Azərbaycanın suverenliyinin tam təmin edilməsi ölkənin təhlükəsizlik mühitini dəyişib. Eyni zamanda regionda uzunmüddətli sülhün və əməkdaşlığın formalaşdırılması üçün yeni imkanlar yaradıb.
VIII Qurultayın məhz belə şəraitdə keçirilməsi YAP-ın gələcək fəaliyyətinin də yeni reallıqlar nəzərə alınmaqla formalaşmasını gündəmə gətirir. Siyasi partiyanın qarşısında artıq yalnız keçmiş münaqişənin yaratdığı problemlərin müzakirəsi deyil, yeni inkişaf mərhələsinin ictimai-siyasi məsələlərinin izahı və cəmiyyətlə əlaqələrin gücləndirilməsi kimi vəzifələr dayanır.
Yeni Azərbaycan Partiyasının üç onillikdən artıq siyasi fəaliyyəti müxtəlif mərhələləri əhatə edib. Partiya 1992-ci ildə müxalifət siyasi təşkilatı kimi yaradılıb və sonrakı illərdə hakim siyasi qüvvəyə çevrilib. Bu müddətdə Azərbaycanda həm daxili, həm də xarici siyasətdə böyük dəyişikliklər baş verib.
Partiyanın VIII Qurultayında bu tarixi yolun ayrı-ayrı məqamları diqqətə çatdırılıb. Prezident İlham Əliyev YAP-ın fəaliyyətinin ölkənin son illərdəki inkişafında mühüm rol oynadığını və partiya fəallarının böyük töhfələr verdiyini bildirib.
Siyasi təşkilatların uzunmüddətli fəaliyyətində əsas məsələ yalnız keçmiş fəaliyyətin qorunması deyil. Cəmiyyət dəyişdikcə siyasi münasibətlər, kommunikasiya vasitələri və ictimai gözləntilər də yenilənir. Bu səbəbdən siyasi partiyaların yeni dövrün tələblərinə uyğunlaşması zəruridir.
Azərbaycanın suverenliyinin tam bərpası da belə yeni mərhələ yaradıb. Əvvəllər əsas milli məqsədlərdən biri ərazi bütövlüyünün bərpası idisə, indi həmin nəticənin dayanıqlı inkişaf üçün istifadə olunması qarşıda duran məsələlərdəndir.
Azad edilmiş ərazilərin iqtisadi potensialının üzə çıxarılması, kənd təsərrüfatının, turizmin, sənayenin və digər sahələrin inkişaf etdirilməsi ölkənin ümumi iqtisadi imkanlarını genişləndirə bilər. Yeni yaşayış məntəqələrinin yaradılması isə həm sosial, həm də iqtisadi baxımdan uzunmüddətli planlaşdırma tələb edir.
Böyük Qayıdışın həyata keçirilməsi də yeni siyasi mərhələnin əsas sosial istiqamətlərindən biridir. İnsanların doğma yurdlarına qayıtması ilə həmin ərazilərdə yeni həyat formalaşır. Məktəblərin, tibb müəssisələrinin, xidmət sahələrinin və məşğulluq imkanlarının yaradılması bu prosesin davamlılığı üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.
VIII Qurultayda səsləndirilən fikirlər Azərbaycanın əldə etdiyi nəticələrin asan başa gəlmədiyini də göstərir. Ölkə həm müharibə, həm diplomatik mübarizə, həm də informasiya müstəvisində müxtəlif çətinliklərlə üzləşib. Buna görə də bugünkü siyasi reallığın formalaşmasını yalnız bir hadisə ilə izah etmək mümkün deyil.
Uzunmüddətli dövlət siyasəti, hərbi hazırlıq, iqtisadi imkanların genişləndirilməsi, beynəlxalq münasibətlərdə ardıcıl mövqe və diplomatik fəaliyyət bir-birini tamamlayan amillər olub. Bu amillərin hər biri Azərbaycanın son illərdəki siyasi proseslərində müəyyən rol oynayıb.
Prezident İlham Əliyevin VIII Qurultayda qeyd etdiyi kimi, 2020-ci il Zəfərindən sonra yaranan yeni reallıqların bütün dünya tərəfindən qəbul edilməsi müəyyən zaman tələb edib. Bu prosesdə Azərbaycanın qarşılaşdığı təzyiqlər və informasiya kampaniyaları da mühüm siyasi kontekst yaradıb.
Yeni reallıqların qəbul edilməsi ilə yanaşı, Azərbaycanın qarşısında duran əsas məsələ həmin reallıqların dayanıqlı siyasi nəticələrə çevrilməsidir. Bunun üçün regional əməkdaşlığın genişləndirilməsi, qonşu dövlətlərlə əlaqələrin inkişaf etdirilməsi və iqtisadi qarşılıqlı asılılıqların artırılması mühüm amillərdir.
Azərbaycanın yeni siyasi mərhələsində sülh və əməkdaşlıq məsələləri də xüsusi yer tutur. Ərazi bütövlüyünün və suverenliyin təmin edilməsi regionda münasibətlərin yeni əsaslar üzərində qurulması üçün imkan yaradıb.
Bu baxımdan VIII Qurultay Azərbaycanın yalnız keçmişə nəzər saldığı tədbir deyil. Qurultayın əsas siyasi məzmununda gələcəyə yönəlmiş məsələlər də yer alır. Partiyanın qarşıdakı fəaliyyətinin yeni ictimai-siyasi və geosiyasi şəraitə uyğunlaşdırılması bu mərhələnin mühüm istiqamətlərindən biridir.
Yeni siyasi şərait siyasi partiyaların cəmiyyətlə münasibətlərində də yeniliklər tələb edir. Müasir informasiya mühiti daha çevik kommunikasiya, operativ məlumatlandırma və ictimai müzakirələrdə fəal iştirak ehtiyacını artırır. Gənclərlə iş, yeni texnologiyalardan istifadə və müxtəlif sosial qruplarla əlaqələrin inkişaf etdirilməsi siyasi təşkilatların fəaliyyətində mühüm yer tuta bilər.
YAP-ın geniş təşkilati strukturu və uzunmüddətli fəaliyyəti ona yeni mərhələnin çağırışlarına cavab vermək üçün müəyyən təcrübə qazandırıb. VIII Qurultay isə bu təcrübənin yeni şəraitdə necə davam etdiriləcəyinə dair siyasi müzakirələr üçün platforma yaradıb.
Azərbaycanın tam suveren dövlət kimi yeni mərhələyə daxil olması həm də dövlətçilik anlayışının məzmununu genişləndirir. Ərazi bütövlüyünün qorunması ilə yanaşı, iqtisadi müstəqillik, sosial inkişaf, insan kapitalının gücləndirilməsi, texnoloji yenilənmə və beynəlxalq əməkdaşlıq da dövlətin uzunmüddətli inkişafının əsas komponentlərinə çevrilir.
Bu baxımdan Azərbaycanın qarşıdakı mərhələsi yeni imkanlarla yanaşı, yeni məsuliyyətlər də yaradır. Əldə edilmiş tarixi nəticələrin qorunması və inkişaf etdirilməsi üçün daxili sabitlik, iqtisadi güc və institusional davamlılıq mühüm amillərdir.
Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII Qurultayı məhz belə bir tarixi mərhələdə keçirilib. Qurultayın əsas fərqi Azərbaycanın artıq öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam bərpa etmiş dövlət kimi yeni ictimai-siyasi və geosiyasi şəraitdə olmasıdır.
Bu mərhələ əvvəlki dövrlərdən fərqli gündəm formalaşdırır. Artıq söhbət işğalın nəticələrinin aradan qaldırılması ilə yanaşı, azad edilmiş ərazilərdə yeni həyatın qurulmasından, qayıdışın təmin edilməsindən, iqtisadi inkişafın sürətləndirilməsindən və regional əməkdaşlığın genişləndirilməsindən gedir.
VIII Qurultayın siyasi əhəmiyyəti də bu dəyişikliklərlə bağlıdır. Qurultay YAP-ın keçmiş fəaliyyətinin nəzərdən keçirilməsi ilə yanaşı, partiyanın yeni mərhələdə qarşısında duran vəzifələrin müəyyənləşdirilməsi üçün imkan yaradıb.
Azərbaycanın son illərdə keçdiyi yol göstərir ki, siyasi nəticələrin əldə olunması uzunmüddətli və ardıcıl fəaliyyət tələb edir. 2020-ci il Zəfərindən sonra formalaşan reallıqların möhkəmləndirilməsi və 2023-cü ildə suverenliyin tam təmin olunması həmin yolun mühüm mərhələləridir.
Bu gün qarşıda dayanan əsas vəzifələr isə əldə edilmiş nəticələrin davamlı inkişaf, sülh və regional əməkdaşlıq üçün möhkəm bazaya çevrilməsidir. VIII Qurultay Azərbaycanın məhz belə bir yeni mərhələyə daxil olduğu dövrdə keçirilməsi ilə siyasi baxımdan diqqət çəkir.
Qurultayda səsləndirilən fikirlər göstərir ki, Azərbaycanın siyasi gündəliyi artıq əvvəlki mərhələnin problemlərindən yeni dövrün imkanlarına doğru dəyişir. Bu dəyişiklik ölkənin dövlətçilik tarixində mühüm dönüş nöqtəsi kimi qiymətləndirilə bilən yeni reallıq yaradıb.
Şəbnəm Saracova,
YAP Xətai rayon təşkilatının fəalı
