Tarixin hər dövründə coğrafiyalar və xalqlar arasında tellər qurulub, lakin bəzi anlar var ki, onlar sadəcə əməkdaşlıq səhifəsi deyil, bütöv bir regionun gələcək taleyini müəyyən edən dönüş nöqtəsinə çevrilir. Oktyabrın 8-də Türkmənistanın ecazkar Türkmənbaşı şəhərində keçirilən Azərbaycan Respublikası və Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının 8-ci Məşvərət görüşü məhz belə tarixi anlardan biri kimi yaddaşlara həkk olundu. Xəzərin bu tayı ilə o tayını bir-birinə bağlayan mənəvi körpülər bu sammitdə konkret siyasi, iqtisadi və strateji hədəflərlə daha da sarsılmaz oldu.
Mötəbər tədbirdə geniş və məzmunlu çıxış edən Prezident İlham Əliyev bir daha nümayiş etdirdi ki, Azərbaycan ilə Mərkəzi Asiya dövlətləri arasındakı münasibətlər sadəcə diplomatik protokollardan ibarət deyil. Bu əlaqələrin kökündə əsrlərdən süzülüb gələn ortaq köklər, dil, din, mədəniyyət və sarsılmaz qardaşlıq dayanır. Dövlət başçısının vurğuladığı kimi, bu gün həmin zəngin tarixi irs müasir dünyada real gücə, iqtisadi tərəqqiyə və geosiyasi birliyə çevrilməkdədir.
Sammitdə xüsusi diqqət çəkən və Avrasiya məkanının diqqət mərkəzində duran əsas məsələlərdən biri nəqliyyat və logistika sahəsindəki nəhəng imkanlar oldu. Bu gün Azərbaycan Şərq-Qərb və Şimal-Cənub dəhlizlərinin qovşağında yerləşməklə, Mərkəzi Asiya ölkələri üçün dünya bazarlarına açılan ən etibarlı, təhlükəsiz və qısa pəncərədir. Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanının gücünün artırılması, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun imkanlarının genişləndirilməsi və Orta Dəhlizin tam gücü ilə işləməsi region ölkələrinin iqtisadi suverenliyini gücləndirən əsas amillərdəndir. Prezident İlham Əliyev bəyan etdi ki, birgə infrastrukturların inteqrasiyası ticarət dövriyyəsini dəfələrlə artıracaq və regionumuzu qlobal logistikanın mərkəzinə çevirəcək.
Ancaq tərəfdaşlıq yalnız yollarla bitmir. Bu gün “yaşıl enerji” və rəqəmsallaşma sahəsində atılan addımlar gələcək nəsillərin rifahına hesablanıb. Xəzər dənizinin dibi ilə çəkilməsi nəzərdə tutulan elektrik və rabitə xətləri Mərkəzi Asiya, Azərbaycan və Avropanı vahid enerji və rəqəmsal şəbəkədə birləşdirəcək. Bu, sadəcə iqtisadi layihə deyil, regional liderliyin və gələcəyə baxışın parlaq təzahürüdür.
Çıxışın ən təsirli və qürurverici məqamlarından biri də Mərkəzi Asiya dövlətlərinin işğaldan azad edilmiş Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan bərpa-quruculuq işlərinə verdiyi qardaşlıq dəstəyi idi. Azad olunmuş torpaqlarımızda Mərkəzi Asiya xalqlarının hədiyyəsi kimi ucalan məktəblər və yaradıcılıq mərkəzləri bu birliyin yalnız kağız üzərində deyil, insanların qəlbində yaşadığının ən bariz sübutudur.
Türkmənbaşı görüşü bir daha göstərdi ki, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Avrasiya məkanında birləşdirici, sabitləşdirici və gələcəyə istiqamətlənmiş böyük təşəbbüslərin müəllifidir. Oktyabrın 8-də atılan addımlar, səslənən fikirlər və bəyan edilən hədəflər Azərbaycan və Mərkəzi Asiyanın vahid, qüdrətli və sarsılmaz bir güc mərkəzi kimi addımladığını bütün dünyaya bir daha nümayiş etdirdi.
İqtisadi göstəricilər, ticarət dövriyyələri və nəqliyyat qrafikləri nə qədər mühüm olsa da, bu birliyin ruhunu təşkil edən əsas amil insani sevgidir, mərdlikdir. Prezident İlham Əliyev sammit kürsüsündən Mərkəzi Asiya dövlətlərinin işğaldan azad edilmiş Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun bərpasında göstərdiyi təmənnasız dəstəyə görə dərin minnətdarlığını ifadə etdi.
Füzulidə ucalan Özbəkistan hədiyyəsi Mirzə Ulubəy adına məktəb;
Füzuli torpağında qazax xalqının töhfəsi olan Kurmanqazı adına Uşaq Yaradıcılıq Mərkəzi;
Ağdamın Xıdırlı kəndində inşa edilən Qırğızıstan imzalı Manas adına təhsil ocağı.
Bu binalar sadəcə kərpicdən və daşdan tikilməyib; onlar azad olunmuş torpaqlarımızda ucalan mənəvi abidələrdir, qardaşlığın heç vaxt silinməyəcək izləridir.
Gərgin geosiyasi proseslərin, qlobal ziddiyyətlərin hökm sürdüyü mürəkkəb bir zəmanədə Türkmənbaşı zirvəsi bütün dünyaya aydın bir mesaj verdi: Azərbaycan və Mərkəzi Asiya sülhün, təhlükəsizliyin və sarsılmaz sabitliyin sığınacağıdır. Prezident İlham Əliyevin müdrik və qətiyyətli xarici siyasəti sayəsində qurulan bu ittifaq, region xalqlarının təhlükəsiz gələcəyinin ən etibarlı zəmanətidir.
Türkmənistandakı 8-ci Məşvərət görüşü bir daha təsdiqlədi ki, Xəzərin iki sahili artıq ayrılmaz bir bütöv kimi döyünür. İlham Əliyevin strateji baxışı və Mərkəzi Asiya liderlərinin siyasi iradəsi Avrasiya qitəsində yeni bir güc mərkəzinin, tərəqqi və həmrəylik erasının təməlini qoydu. Bu yol – işıqlı gələcəyə, qardaşlığa və sarsılmaz birliyə uzanan Böyük İpək Yoludur!
Sabir Məmmədli,
YAP Yasamal rayon “S.Əsgərova küç 85” ünvanı (ƏƏSMN) üzrə ərazi partiya təşkilatının fəal üzvü
