Müasir dövrdə idman yalnız fiziki fəaliyyət sahəsi deyil, eyni zamanda dövlətin beynəlxalq nüfuzunu, milli birliyinivə strateji inkişaf modelini nümayiş etdirən mühümvasitələrdən biridir. Xüsusilə güləş kimi tarixi və milliköklərə bağlı idman növləri Azərbaycan xalqının mədənikimliyinin bir hissəsinə çevrilmişdir. Prezident İlhamƏliyev tərəfindən Avropa çempionatında komandahesabında çempion olmuş güləşçilərin qəbul edilməsidövlətin idmana verdiyi yüksək dəyərin və idmansiyasətinin davamlı xarakter daşıdığının göstəricisidir.
Tiranada keçirilmiş Avropa çempionatı Azərbaycanınidman tarixində mühüm hadisələrdən biri kimiqiymətləndirilə bilər. Milli komandanın əldə etdiyi uğuryalnız idman nəticəsi deyil, həm də ölkənin sistemli inkişafmodelinin praktik nəticəsidir. Bu qələbə göstərdi ki, Azərbaycan idmanı artıq regional səviyyəni aşaraqAvropanın aparıcı idman güclərindən birinə çevrilmişdir.
Azərbaycan güləş məktəbi uzun illər ərzində formalaşmışənənələrə malikdir. Sovet dövründən etibarən ölkəmizdəgüləş idmanına xüsusi diqqət ayrılmış, müstəqillikdövründə isə bu sahə yeni inkişaf mərhələsinə qədəmqoymuşdur. Dövlət dəstəyi, idman infrastrukturununyenilənməsi, beynəlxalq standartlara uyğun hazırlıq sistemivə peşəkar məşqçi məktəbinin formalaşdırılmasınəticəsində Azərbaycan dünya güləş xəritəsində ön sıralarayüksəlmişdir.
Prezident İlham Əliyevin “Milli komandamızı Tiranadakeçirilmiş Avropa çempionatında qazandığı böyük qələbəmünasibətilə təbrik edirəm” fikri yalnız təbrik xarakteridaşımır. Bu çıxış dövlətin idman siyasətində insankapitalına və milli qürur faktoruna verdiyi önəmi ifadə edir. Çünki beynəlxalq yarışlarda əldə edilən qələbələr ölkəninsiyasi və mənəvi nüfuzunun artmasına da təsir göstərir.
Müqayisəli yanaşma göstərir ki, bir çox ölkələrdə idmanuğurları əsasən fərdi təşəbbüslər üzərində qurulduğu halda, Azərbaycanda nəticələr sistemli dövlət strategiyasınınməhsuludur. İnfrastruktur, maliyyə dəstəyi, federasiyalarınfəaliyyəti və gənclərin idmana cəlbi vahid mexanizmşəklində fəaliyyət göstərir.
Prezidentin “Bizim bayrağımız qaldırılanda bütünAzərbaycan xalqı qürur hissi keçirir, sevinir” fikri idmanınsosial-psixoloji funksiyasını açıq şəkildə ortaya qoyur. Beynəlxalq arenada qaldırılan bayraq yalnız idmanuğurunu deyil, milli kimliyin və dövlət müstəqilliyininsimvolunu ifadə edir.
Sosioloji baxımdan idman qələbələri cəmiyyətdə kollektivsevinc və birlik hissi yaradır. Xüsusilə müxtəlif sosialtəbəqələrdən olan insanların eyni uğura sevinməsi millihəmrəyliyin güclənməsinə səbəb olur. Müharibədənsonrakı dövrdə Azərbaycanın beynəlxalq arenada qazandığıidman uğurları cəmiyyətin mənəvi motivasiyasını artıranəsas amillərdən birinə çevrilmişdir.
Burada digər dövlətlərlə müqayisə aparmaq mümkündür. Bir çox Avropa ölkələrində futbol milli identikliyin əsaselementi hesab olunduğu halda, Azərbaycanda güləş burolu qismən öz üzərinə götürmüşdür. Çünki güləş xalqıntarixi-mədəni yaddaşı ilə daha sıx bağlıdır.
“Azərbaycan idmanının ümumi inkişafına gəldikdə hər şeygöz qabağındadır” ifadəsi ölkədə aparılan məqsədyönlüsiyasətin nəticələrini ümumiləşdirir. Son illərdə regionlardaOlimpiya İdman Komplekslərinin tikilməsi, beynəlxalqturnirlərin təşkili və peşəkar idman mühitininformalaşdırılması ölkədə idmanın kütləviliyini artırmışdır.
Ölkəmizdə keçirilən beynəlxalq yarışlar yalnız idmantədbiri deyil, həm də diplomatik və iqtisadi platformafunksiyası daşıyır. Bu yarışlar vasitəsilə Azərbaycan öztəhlükəsizliyini, təşkilatçılıq qabiliyyətini və müasir inkişafmodelini dünyaya nümayiş etdirir.
Məsələn, Avropa Oyunları, İslam Həmrəyliyi Oyunları vədünya çempionatları ölkənin beynəlxalq imicinə ciddi təsirgöstərmişdir. Digər tərəfdən, belə yarışlar gənclər arasındaidmana marağı artırır və yeni idmançı nəslinin yetişməsinəzəmin yaradır.
Prezidentin “Əminəm ki, gələcəkdə də qızlar qızıl medalqazanacaqlar” fikri Azərbaycan idmanında genderbalansının formalaşdığını göstərir. Əvvəllər əsasən kişiidman növü hesab edilən güləşdə qadınların uğurqazanması sosial stereotiplərin dəyişməsinin göstəricisidir.
Qadın güləşçilərin beynəlxalq arenada qazandığınailiyyətlər həm də cəmiyyətdə qadınların fəallığınınartmasını simvolizə edir. Bu istiqamətdə Azərbaycan birçox Şərq ölkələri ilə müqayisədə daha müasir və açıqmodel nümayiş etdirir.
Qadınların idmanda uğuru yalnız medal göstəricisi deyil, həm də sosial inkişaf indikatorudur. Çünki qadınidmançının beynəlxalq arenada uğur qazanması cəmiyyətinmodernləşmə səviyyəsini əks etdirir.
“Tanınmış idmançılar daim cəmiyyətin diqqətmərkəzindədirlər” fikri idmançının yalnız yarış iştirakçısıdeyil, həm də ictimai nümunə olduğunu göstərir. Müasirdövrdə idmançılar gənclər üçün motivasiya mənbəyinəçevrilirlər.
Prezidentin idmançıların “həm mübarizə meydanında, həmdə ondan kənarda” ləyaqətli davranışını vurğulaması xüsusiəhəmiyyət daşıyır. Bu yanaşma idmanın etik tərəfini önplana çıxarır. Yəni idmançı yalnız güclü deyil, həm dəintizamlı, vətənpərvər və məsuliyyətli olmalıdır.
Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, ictimai nüfuzu olanidmançılar ölkənin “yumşaq güc” siyasətində mühüm roloynayırlar. Onların davranışı dövlət haqqında formalaşanictimai rəyə təsir edir.
Tiranada keçirilən Avropa çempionatında Azərbaycangüləşçilərinin komanda hesabında çempion olması ölkəninidman tarixində mühüm nailiyyətlərdən biridir. Bu uğurdövlət siyasətinin, milli idman ənənələrinin və peşəkarhazırlıq sisteminin nəticəsi kimi qiymətləndirilməlidir.
Prezident İlham Əliyevin idmançılarla görüşü vəsəsləndirdiyi fikirlər göstərir ki, Azərbaycanda idmanyalnız yarış və medal anlayışı ilə məhdudlaşmır. İdmanmilli qürurun, vətənpərvərliyin, beynəlxalq nüfuzun vəsosial birliyin mühüm elementi kimi qəbul edilir.
Beləliklə, Azərbaycan güləşi bu gün yalnız idmansahəsində deyil, həm də milli ideologiyanın və dövlətçilikdüşüncəsinin formalaşmasında mühüm rol oynayan stratejiistiqamətlərdən birinə çevrilmişdir.
Təranə Əlivərdiyeva,
YAP Yasamal rayon təşkilatının gənc fəalı
