Daşkənddə Azərbaycan və Özbəkistan Ali Dövlətlərarası Şuranın üçüncü iclasının keçirilməsi iki qardaş ölkə arasında münasibətlərin institusional əsaslarının daha da möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm hadisədir. Bu format dövlətlər arasında mövcud olan yüksək səviyyəli siyasi etimadın davamlı mexanizm üzərində inkişaf etdirilməsinə imkan yaradır. Azərbaycan və Özbəkistan rəhbərlərinin qarşılıqlı səfərləri və müntəzəm siyasi təmasları son illərdə əlaqələrin intensivliyini əhəmiyyətli dərəcədə artırıb. Ali Dövlətlərarası Şuranın növbəti iclasının məhz Daşkənddə keçirilməsi isə iki ölkə arasında əldə edilmiş razılaşmaların nəzərdən keçirilməsi, yeni istiqamətlərin müəyyənləşdirilməsi və gələcək əməkdaşlıq üçün konkret prioritetlərin formalaşdırılması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Şuranın fəaliyyətində diqqət çəkən əsas məqamlardan biri siyasi münasibətlərin iqtisadi əməkdaşlıqla paralel şəkildə inkişaf etdirilməsidir. Azərbaycan və Özbəkistan arasında ticarət dövriyyəsinin artırılması, qarşılıqlı investisiyaların təşviqi, sənaye kooperasiyasının genişləndirilməsi və yeni birgə müəssisələrin yaradılması üçün mühüm potensial mövcuddur. İki ölkənin iqtisadiyyatlarının müxtəlif sahələrdə bir-birini tamamlaması əməkdaşlığın daha geniş miqyas almasına şərait yaradır. Eyni zamanda nəqliyyat və logistika sahəsində əlaqələrin dərinləşdirilməsi Bakı ilə Daşkənd arasında iqtisadi münasibətlərin regional əhəmiyyətini artırır. Xüsusilə Azərbaycan üzərindən Mərkəzi Asiyanı dünya bazarları ilə birləşdirən nəqliyyat marşrutlarının inkişaf etdirilməsi Özbəkistanın beynəlxalq ticarət imkanlarının genişləndirilməsinə, Azərbaycanın isə tranzit və logistika mövqeyinin daha da güclənməsinə xidmət edə bilər.
Ali Dövlətlərarası Şuranın iclası yalnız iqtisadi məsələlərin müzakirəsi baxımından deyil, regional və beynəlxalq gündəmin qarşılıqlı maraq doğuran istiqamətlərinin nəzərdən keçirilməsi baxımından da əhəmiyyətlidir. Azərbaycan və Özbəkistan müxtəlif beynəlxalq və regional təşkilatlar çərçivəsində bir-birinə yaxın mövqelər nümayiş etdirir, Türk dünyasının inteqrasiyasının gücləndirilməsinə mühüm töhfələr verirlər. Cənubi Qafqaz ilə Mərkəzi Asiya arasında əlaqələrin genişləndirilməsi də bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. İki ölkənin siyasi koordinasiyasının güclənməsi regionlararası əməkdaşlığın yeni formatlarının yaranmasına imkan verir. Bu əməkdaşlıq nəqliyyat, enerji, ticarət və investisiya məsələləri ilə yanaşı, təhlükəsizlik və sabitliyin möhkəmləndirilməsi baxımından da qarşılıqlı maraqların uzlaşdırılmasına şərait yaradır.
Üçüncü iclasın keçirilməsi Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin artıq yüksək səviyyədə formalaşmış tərəfdaşlıq modelindən daha geniş və sistemli əməkdaşlıq mərhələsinə keçdiyini göstərən mühüm siyasi göstəricidir. Əldə olunan razılaşmaların həyata keçirilməsi, yeni layihələrin reallaşdırılması və qarşılıqlı əlaqələrin bütün istiqamətlər üzrə genişləndirilməsi iki ölkənin strateji maraqlarına uyğundur. Bu prosesdə Ali Dövlətlərarası Şuranın əsas üstünlüyü ondan ibarətdir ki, müxtəlif sahələr üzrə əməkdaşlığın vahid siyasi çərçivədə əlaqələndirilməsinə və qəbul edilən qərarların icrasına institusional zəmin yaradır. Azərbaycan və Özbəkistanın tarixi, mədəni və mənəvi yaxınlığı ilə möhkəmlənən münasibətlər bu gün konkret iqtisadi və siyasi layihələrlə zənginləşir. Daşkənddə keçirilən üçüncü iclas da məhz bu möhkəm təməlin üzərində gələcəyə hesablanmış yeni əməkdaşlıq istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Turan Zeynalzadə,
YAP Xəzər RT-ı gənc fəalı
