Azərbaycan dövlətçiliyinin inkişafı müxtəlif tarixi mərhələlərin, siyasi təcrübələrin və hüquqi ənənələrin qarşılıqlı təsiri nəticəsində formalaşıb. Müasir müstəqil dövlətin konstitusion sistemi də bu tarixi təcrübənin müəyyən elementlərini özündə birləşdirir. Dövlətçilik ənənələrinin qorunması, milli hüquqi düşüncənin inkişaf etdirilməsi və müasir demokratik prinsiplərin tətbiqi Azərbaycanın konstitusion inkişafında varislik məsələsini xüsusi əhəmiyyətli edir.
1918-ci ildə yaradılmış Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti xalqımızın müasir milli dövlətçilik tarixində mühüm mərhələ təşkil edir. Cümhuriyyət parlamentli idarəçilik, vətəndaş bərabərliyi və siyasi təmsilçilik kimi prinsiplərin inkişafına töhfə vermişdi. Lakin 23 aylıq fəaliyyət dövründə mürəkkəb beynəlxalq və daxili şərait səbəbindən dövlətin Konstitusiyasını qəbul etmək mümkün olmadı. Buna baxmayaraq, həmin dövrdə formalaşmış siyasi və hüquqi ənənələr milli dövlətçilik yaddaşında mühüm yer tutur.
Sovet dövründə Azərbaycan SSR-in 1921, 1927, 1937 və 1978-ci illərdə konstitusiyaları qəbul edildi. Bu sənədlər müstəqil dövlətin Konstitusiyası olmasa da, respublikanın hüquqi və idarəçilik tarixinin müəyyən mərhələlərini əks etdirirdi. Xüsusilə 1978-ci il Konstitusiyasında Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi təsbit edilməsi milli maraqların qorunması baxımından əlamətdar hadisə idi.
1991-ci ildə müstəqilliyin bərpasından sonra Azərbaycanın qarşısında yeni konstitusion sistemin yaradılması və milli dövlətçilik prinsiplərinin hüquqi cəhətdən təsbit edilməsi vəzifəsi dayanırdı. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə hazırlanmış və 1995-ci ildə qəbul edilmiş Konstitusiya tarixi varisliklə müasir hüquqi dövlətçilik prinsiplərini birləşdirdi. Bu sənəd Azərbaycanın dövlət suverenliyini, xalq hakimiyyətini və demokratik idarəçilik modelini təsbit etdi.
Bu gün müasir Azərbaycan dövlətçiliyi tarixi təcrübəyə əsaslanmaqla yanaşı, yeni siyasi və iqtisadi reallıqlara uyğun inkişaf edir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ərazi bütövlüyünün və suverenliyin bərpası dövlətçilik tariximizdə mühüm mərhələ yaradıb. Konstitusion varislik prinsipi isə milli kimliyin, hüquqi sabitliyin və müstəqil dövlətçilik ənənələrinin gələcək nəsillərə ötürülməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Nahidə Rzayeva,
YAP Nizami rayon təşkilatının “Keşlə qəsəbəsi, Köndələn küçəsi” ərazi partiya təşkilatının sədr müavini
